เรื่องสุขภาพ / พื้นฐานร่างกาย
ฮอร์โมนสร้างจากอะไร? ไขมันและโปรตีนเกี่ยวอย่างไร

ฮอร์โมนคือข้อความของร่างกาย
ฮอร์โมนเปรียบเหมือนข้อความที่ส่งให้เซลล์เริ่มหรือปรับงานต่าง ๆ ไขมันกับโปรตีนเกี่ยวข้องกันคนละบทบาทตามชนิดของข้อความนั้น
ฮอร์โมนแต่ละกลุ่มมีวัตถุดิบต่างกัน กลุ่มสเตียรอยด์เริ่มจากคอเลสเตอรอล กลุ่มเปปไทด์สร้างจากกรดอะมิโนที่ต่อกันเป็นสาย ส่วนอีกบางชนิดสร้างจากกรดอะมิโนที่ผ่านการดัดแปลง
- ฮอร์โมนแต่ละกลุ่มใช้วัตถุดิบต่างกัน
- พาหนะในเลือดกับสารตั้งต้นทำคนละหน้าที่
- โปรตีนอาหารถูกย่อยก่อนเซลล์นำวัตถุดิบไปใช้
- เซลล์ควบคุมการสร้างและการหลั่งตามสัญญาณ
แหล่งอ้างอิง: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases · MDText.com, Inc. · Nutrition & Metabolism · StatPearls Publishing
ข้อความแต่ละแบบใช้วัตถุดิบต่างกัน
สเตียรอยด์ฮอร์โมนมีคอเลสเตอรอลเป็นสารตั้งต้นและสร้างเมื่อเซลล์ได้รับสัญญาณที่เหมาะสม คุณสมบัติของกลุ่มนี้ต่างจากฮอร์โมนเปปไทด์
ฮอร์โมนกลุ่มเปปไทด์หรือโปรตีน เริ่มจากเซลล์นำชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่เรียกว่ากรดอะมิโนมาต่อเป็นสาย จากนั้นจึงตัดแต่ง พับ บรรจุ และรอให้ร่างกายส่งสัญญาณให้ปล่อยออกมา
- สเตียรอยด์: เริ่มจากคอเลสเตอรอล
- เปปไทด์หรือโปรตีน: เซลล์สร้างสายกรดอะมิโน
- กลุ่มที่มาจากกรดอะมิโน: ใช้กรดอะมิโนที่ผ่านการดัดแปลง หรืออนุพันธ์กรดอะมิโน
- แต่ละกลุ่มมีวิธีสร้าง เก็บ หลั่ง และรับสัญญาณต่างกัน
แหล่งอ้างอิง: StatPearls Publishing · Nutrition & Metabolism
คอเลสเตอรอลไปถึงจุดสร้างอย่างไร
เซลล์ที่สร้างฮอร์โมนสเตียรอยด์ได้คอเลสเตอรอลจากหลายทาง ทั้งสร้างขึ้นเอง นำจากส่วนที่สะสมไว้ หรือรับมาจากอนุภาคขนส่งในเลือดที่เรียกว่าไลโปโปรตีน
แหล่งคอเลสเตอรอลที่เซลล์ใช้ต่างกันตามเนื้อเยื่อ ชนิดของสัตว์ที่ศึกษา และเงื่อนไขการทดลอง จึงมีหลายเส้นทางที่นำวัตถุดิบมารวมกัน
ก่อนเริ่มสร้างฮอร์โมนสเตียรอยด์ คอเลสเตอรอลต้องเดินทางไปถึงส่วนทำงานภายในเซลล์ที่เรียกว่าไมโทคอนเดรีย โดยมีโปรตีนเฉพาะและสัญญาณของเซลล์ช่วยควบคุมขั้นตอนนี้
- เซลล์รับหรือระดมคอเลสเตอรอล
- ขนย้ายคอเลสเตอรอลภายในเซลล์
- ส่งผ่านบริเวณเยื่อหุ้มไมโทคอนเดรีย
- เอนไซม์เปลี่ยนคอเลสเตอรอลเป็นสารตั้งต้นขั้นถัดไป
โปรตีนในขั้นเหล่านี้เป็นทีมเฉพาะที่เซลล์สร้าง อ่านระบบขนส่งในเลือดต่อที่ ไลโปโปรตีนต่างจากโปรตีนอาหาร
แหล่งอ้างอิง: Nutrition & Metabolism · MDText.com, Inc. · National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases
กรดอะมิโนคือชิ้นส่วนตั้งต้น
ก่อนดูดซึม โปรตีนจากอาหารจะถูกย่อยเป็นสายสั้น ๆ ที่เรียกว่าเปปไทด์ และเป็นชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่เรียกว่ากรดอะมิโน กรดอะมิโนเหล่านี้จะไปรวมกับส่วนที่ร่างกายมีอยู่ เพื่อให้เซลล์นำไปใช้ตามความต้องการ
เซลล์นำกรดอะมิโนมาเรียงเป็นโปรตีนตามข้อมูลทางพันธุกรรมและสัญญาณที่ได้รับ คล้ายใช้ชิ้นส่วนชุดเดียวกันประกอบเป็นงานคนละแบบ
ดูบทบาทของชิ้นส่วนเหล่านี้ต่อที่ โปรตีนคืออะไร แล้วเชื่อมภาพจากอาหารไปสู่โปรตีนเฉพาะที่เซลล์สร้าง
- โปรตีนอาหารถูกย่อยก่อน
- กรดอะมิโนเป็นวัตถุดิบร่วม
- เซลล์สร้างสายโปรตีนตามระบบควบคุม
- ร่างกายยังต้องส่งสัญญาณควบคุมว่าจะปล่อยฮอร์โมนเมื่อไร
แหล่งอ้างอิง: StatPearls Publishing · National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases
ตามเส้นทางจากอาหารถึงเซลล์
ภาพจะง่ายขึ้นเมื่อเรียงตามลำดับ: อาหารย่อยเป็นหน่วยเล็ก สารเดินทางในเลือด เซลล์รับวัตถุดิบ แล้วสร้างฮอร์โมนตามชนิดและสัญญาณ
อ่านโครงสร้างของปลายทางต่อที่ เยื่อหุ้มเซลล์ประกอบด้วยอะไร เพื่อเห็นว่าลิพิดและโปรตีนทำงานร่วมกันอย่างไร
- วัตถุดิบเริ่มต้นต่างกันตามชนิดฮอร์โมน
- วัตถุดิบต้องผ่านขั้นตอนภายในเซลล์ก่อนเป็นฮอร์โมน
- โปรตีนจากอาหารถูกย่อย ส่วนโปรตีนเฉพาะงานเป็นสิ่งที่เซลล์สร้างขึ้น
- การพาวัตถุดิบมาถึงเซลล์และการสร้างฮอร์โมนเป็นคนละขั้นตอน
แหล่งอ้างอิง: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases · MDText.com, Inc. · Nutrition & Metabolism · StatPearls Publishing
วัตถุดิบต่างกัน หน้าที่ต่างกัน
นึกถึงข้อความสามแบบ: สเตียรอยด์เริ่มจากคอเลสเตอรอล เปปไทด์สร้างจากสายกรดอะมิโน และบางชนิดเริ่มจากกรดอะมิโนที่ถูกดัดแปลง
การเดินทางในเลือดใช้ระบบขนส่ง ส่วนการเปลี่ยนวัตถุดิบภายในเซลล์ใช้โปรตีน เอนไซม์ และสัญญาณเฉพาะของแต่ละขั้น
- เริ่มจากชื่อฮอร์โมน เพื่อดูว่าอยู่ในกลุ่มใด
- ดูว่าวัตถุดิบหลักเป็นคอเลสเตอรอลหรือกรดอะมิโน
- แยกให้ออกว่าข้อมูลพูดถึงการขนส่งในเลือด หรือการสร้างภายในเซลล์
- ดูให้ชัดว่างานวิจัยนั้นศึกษาการกินอาหาร หรือศึกษาการทำงานภายในเซลล์
- ใช้ความรู้เรื่องกลไกเข้าใจการทำงานของร่างกาย ส่วนผลในแต่ละคนต้องดูหลักฐานที่ศึกษาในคนนั้น ๆ
สนใจ Avocado Plus หรือ Pro Cap? ดูส่วนประกอบและวิธีรับประทานที่หน้าสินค้าได้ค่ะ บทความนี้อธิบายการสร้างฮอร์โมนของร่างกาย จึงควรแยกจากหลักฐานเรื่องผลของผลิตภัณฑ์ต่อฮอร์โมน
แหล่งอ้างอิง: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases · MDText.com, Inc. · Nutrition & Metabolism · StatPearls Publishing
คำถามที่พบบ่อย
- สเตียรอยด์ฮอร์โมนสร้างจากไขมันหรือไม่?
- ฮอร์โมนกลุ่มนี้เริ่มจากคอเลสเตอรอล ซึ่งอยู่ในกลุ่มลิพิด แต่เซลล์ยังต้องขนย้ายและเปลี่ยนคอเลสเตอรอลผ่านหลายขั้นตอนตามระบบควบคุมของร่างกาย
- โปรตีนอาหารพาคอเลสเตอรอลไปสร้างฮอร์โมนไหม?
- โปรตีนจากอาหารถูกย่อยก่อน ส่วนระบบขนส่งใช้โปรตีนเฉพาะที่เซลล์สร้าง เรียกว่าอะโพไลโปโปรตีน มาประกอบกับลิพิดเป็นอนุภาคขนส่งในเลือดหรือไลโปโปรตีน
- กินโปรตีนกับไขมันพร้อมกันทำให้สร้างฮอร์โมนเพิ่มไหม?
- การสร้างฮอร์โมนยังขึ้นกับชนิดของฮอร์โมน วัตถุดิบ การขนย้าย และสัญญาณควบคุมของเซลล์ การกินโปรตีนกับไขมันในมื้อเดียวกันเพียงอย่างเดียวจึงยังบอกไม่ได้ว่าจะสร้างฮอร์โมนเพิ่มขึ้น